Onder deze titel werd onlangs een interactief referaat gehouden in het AMC. Het blijkt uit onderzoek dat traditionele handelingen (meestal verpleegkundige), inmiddels als onnutte rituelen worden bestempeld.
Er wordt naarstig gezocht naar evidence (bewijs) die deze handelingen al of niet rechtvaardigen. Inmiddels is al van een groot deel vast komen te staan dat het effect nihil is en de belasting (te) groot. Zo vindt niemand het plezierig om 24 uur nuchter te moeten zijn voor de operatie. “ Normaal heb je geen trek, maar als het niet mag knort je maag wel degelijk.”
Goed nieuws: inmiddels is wetenschappelijk bewezen dat een periode van 2 uur ook ontnuchtert.

Aanbeveling CBO:

Door het CBO zijn al de nodige richtlijnen opgesteld die de rituelen (k)raken.
Wat te denken van ijzen of föhnen? Ik had er nog nooit van gehoord (zit niet in het vak). Misschien wel zo prettig ook al gaat het hier niet om voorbehouden handelingen. De lust lijkt langzamerhand een last te zijn geworden voor de patiënt en/of de verpleegkundige.
Gelukkig bleek bij de stemrondes, dat 99% van de `praktiserende” aanwezige AMC’ ers, deze rituele dansen niet meer uitvoert.
Trouwens het LEVV doet op dit moment in den lande een vergelijkbaar onderzoek. Zij spreken van dilemma’s.

Zie http://www.levv.nl/fileadmin/sites/levv/PDF/levv_congres/LEVV_enquete_dilemmas.doc

De “rituelen”

· Gebruik van een schapenvacht ter preventie van decubitus

· Inpakken van hielen en ellebogen met vette watten en zwachtels

· Massage ter preventie van decubitus

· Gebruik van hielringen of met water gevulde operatiehandschoenen

· IJzen en föhnen.

· Het gebruik van een windring

· Katheter bij incontinentie ter preventie van decubitus

· Routinematig cliënten fixeren in het kader van valpreventie.

· Fixeren en separeren in de geestelijke gezondheidszorg en in de verstandelijke gehandicaptenzorg

· Preventief laxeren middels lactulose na cardiothoracale operaties

· Patiënt vanaf 24.00 uur nuchter houden voor OK

· Standaard preoperatief scheren.

· Routinematig gebruik van neusmaagsonde na een buikoperatie

· Routinematig tempen van postoperatieve patiënten

· Föhnen bij smetten

· Gebruik van pasta’s of poeders

· Desinfecteren van de huid voor injecties

· Standaard bijhouden van een vochtbalans bij patiënten met een zware cytostaticakuur

Bron: Doorbreek de rituelen: Een overzicht van zinloze rituelen in de zorg en een stappenplan om deze te doorbreken. Plas, M., I. van Engelshoven, J. Mintjes – de Groot Utrecht: LEVV, Utrecht. jan 2008. 38 blz

Overige literatuur:

• Rituelen en evidence-based handelen in de verpleging: tegenstelling of aanvulling? Hoofdstuk in Handboek Zorgvernieuwing. MANK, A., A. SEMIN-GOOSSENS Houten, Bohn Stafleu Van Loghum, 2003, 43 blz

• Vermeulen, H. Evidence based improvements in postoperative care; on the cutting edge between nursing and medicine. Proefschrift UvA, 2006. 283 blz

Iedere UMC en/of andere wetenschappelijke instelling kikt erop als de publicatiescore van zijn/haar onderzoekers (PI’s) tot de top van de wereld wordt gerekend. Meestal wordt dit aangetoond door citatenanalyses, impactscores.
De wetenschapsregistratie van een instelling heeft tot taak de output van de instelling zo goed mogelijk te registreren en te ontsluiten. Op basis van deze gegevens wordt doorgaans periodiek een interne en/of externe afrekening gehouden. De nieuwste mode daarbij is de Hirsch index en ook het CWTS doet hierbij goede zaken.
Regelmatig loopt men tegen het “probleem” op dat het affiliatieadres van een instelling meerdere varianten kent en/of fout wordt aangehaald in de publicatie. Zo wordt in het artikel “Electromagnetic Interference From Radio Frequency Identification Inducing Potentially Hazardous Incidents in Critical Care Medical Equipment” JAMA. 2008;299(24):2884-2890 het VUmc een belangrijke rol toegedicht door als eerste affiliatieadres te worden opgevoerd. Terwijl in het artikel duidelijk wordt gesproken over een onderzoek in het AMC. Een foutieve overname kan “dodelijk” zijn voor de (inter)nationale wetenschappelijke score verrekening. Databases als Pubmed, Web of Science kennen niet de situatie ter plaatse. Deze systemen liggen doorgaans wel ten grondslag aan de internationale (af) rekening.
Zo is het ook met de diverse schrijfwijzen van auteursnamen. Heb je een veel voorkomende naam b.v. Piet Jansen of Maud Levi, dan kan het eenvoudig voorkomen dat op een door derden samengestelde publicatielijst ook publicaties vanuit een andere discipline zijn meegenomen. (Juist: “van die andere Piet Jansen, historicus”) of vrouwen die onder mansnaam eens hebben gepubliceerd. Levert dit een extra score: mooi meegenomen?! Maar ja zo ontstaat er wel een onjuist beeld (misleiding). Omgekeerd kan het natuurlijk ook problemen opleveren, want hoe ben je er zeker van dat je de juiste auteur hebt geïdentificeerd en alle eventuele naamsvarianten daarbij hebt betrokken. Handiger is het daarom een auteursidentificatienummer in te voeren. Vergelijkbaar met een ISBN nummer. Thomson Scientific (Web of Science) heeft hiertoe een eerste aanzet gegeven januari jl.
In de Lancet 2008:371:June 28): pp: 2152-2153 staat een artikel van Jochen Cals en Daniel Kotz (MaastrichtUMC)  waarin zij het probleem van de auteursherkenning onder de aandacht brengen en een lans breken voor de ResearcherID/AuthorID.
Ook de gebruikers van METIS roepen al tijden om een identificatie nummer voor de auteur naast de DOI (Digital object identifier).

Systemen die werken met op afstand afleesbare chips met informatie, bijvoorbeeld polsbandjes met een elektronische identificatiecode, kunnen medische apparatuur verstoren. Een onderzoek dat onder leiding van het AMC en TNO werd uitgevoerd naar de storende invloed van twee typen RFID op 41 medische apparaten die worden gebruikt op Intensive Care Units of in operatiekamers heeft dit aan het licht gebracht. Bij 123 testen op medische apparaten traden 34 verstoringen op, waarvan er 22 geclassificeerd werden als gevaarlijk. RFID (Radio Frequency IDentification) is een techniek voor tracking & tracing ; het (op afstand) identificeren en volgen van goederen of personen. Dat gebeurt door het via radiogolven uitwisselen van gegevens van informatiechips met behulp van elders aanwezige apparatuur. Het is voor het eerst dat veiligheidsrisico’s van deze techniek voor ziekenhuizen zijn onderzocht. Het onderzoek is gepubliceerd in de JAMA 2008:299:24(June 25)2884-2890.  (link werkt alleen binnen het AMC of met inlogcode)

Publiciteit rondom het artikel:

http://www.usatoday.com/news/health/2008-06-24-hospital-devices_N.htm?loc=interstitialskip
http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1817667,00.html
http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/7471008.stm
http://www.reutershealth.com/archive/2008/06/24/professional/links/20080624clin015.html
http://www.sciencedaily.com/releases/2008/06/080624174854.htm
http://blogs.wsj.com/health/2008/06/24/study-rfid-tags-can-mess-up-medical-devices/
http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2186852/’Smart’-cards-can-interfere-with-medical-equipment,-study-shows.html
http://abcnews.go.com/Health/HeartDiseaseNews/story?id=5237036&page=1
http://www.forbes.com/forbeslife/health/feeds/hscout/2008/06/24/hscout616833.html
http://www.newscientist.com/article/dn14198-radio-id-tags-can-play-havoc-with-hospital-devices.html?DCMP=ILC-hmts&nsref=news1_head_dn14198
http://ap.google.com/article/ALeqM5iL3yfyTOolPr3RLr7uTTyeyMkUDQD91GL6C81
http://www.upi.com/Science_News/2008/06/25/RFIDs_may_pose_hospital_risk/UPI-10851214451676/

http://science.slashdot.org/article.pl?sid=08/06/24/2152212&from=rss
http://www.theregister.co.uk/2008/06/25/rfid_interference/
http://www.indystar.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080625/BUSINESS06/806250382/1003/RSS03
http://www.topnews.in/usa/radio-frequency-tags-can-be-dangerous-patients-2600
http://www.medicalnewstoday.com/articles/112877.php
http://www.rfidjournal.com/article/articleview/4166/1/1/
http://www.news-medical.net/?id=39459
http://www.spectrum.ieee.org/jun08/6405
http://www.rfidnews.org/news/2008/06/25/rfid-may-cause-interference-with-medical-equipment/
http://technologyexpert.blogspot.com/2008/06/hospital-rfid-tags-interfere-with.html
http://www.efluxmedia.com/news_Wireless_Chips_May_Interfere_with_Medical_Devices_Posing_Risks_19478.html
http://chinese.eurekalert.org/en/pub_releases/2008-06/jaaj-eif061908.php
http://www.rfidupdate.com/news/06252008.html
http://healthcare.zdnet.com/?p=1093

http://www.volkskrant.nl/binnenland/article1034812.ece/Chips_pasjes_verstoren_medische_apparatuur
http://www.nrc.nl/binnenland/article1143500.ece/Chip_in_pasje_gevaar_voor_apparaten_ziekenhuis
http://www.nrcnext.nl/nieuws/nederland/article1143644.ece
http://www.nu.nl/news/1627935/151/RFID-chips_storen_bij_medische_apparatuur.html
http://www.blikop112.nl/bericht/1720/rfid-technologie_stoort_medische_apparatuur.html
http://www.zdnet.nl/news.cfm?id=87294
http://webwereld.nl/ref/newsletter/51635

In de gezondheidszorg geldt zoveel mogelijk de norm dat artsen, paramedici en verpleegkundigen
hun (be)handelwijze wetenschappelijk kunnen onderbouwen.

Wat uw arts (of u als arts) voorschrijft moet getoetst zijn aan de meest recente onderzoeksresultaten.

Volgens de clinical librarians van het AMC zijn zij (lees medische informatiespecialisten) “onmisbaar” bij het zoeken in databases naar de juiste evidence. In een artikel in het vakblad Informatie Professional beschrijven zij hun huidige werkzaamheden en hun toekomstperspectief, mede in relatie tot EB(M), dit alles uiteraard gebaseerd op onderzoek. Na het lezen van het artikel zal het u duidelijk zijn dat het AMC over een prima bibliotheekservice beschikt de Clinical Librarian. Artikel  ->

De derde editie van het “Jaarschrift voor patiënten” 2008 is op papier uitgebracht. De digitale versie laat nog even op zich wachten en zal later aan dit bericht worden toegevoegd.  Met het Jaarschrift wil het AMC ook verslag doen aan haar “klanten” over de nieuwste ziekenhuis- en onderzoeksontwikkelingen.
Patient centraal is het motto. Het AMC presenteert zich graag als een helende organisatie, en dan moet de organisatie wel weten waar de eventuele “druk- en pijn” punten zitten.
Dan kan de organisatie ook aan de eigen genezing werken.
Positieve punten mogen uiteraard ook worden gemeld.

Enkele prikkelende titels uit het Jaarschrift 2008:
* Volslank en toch ondervoed, * Met de billen bloot * Onderzoek geslaagd, patient weet van niets, * Les van een digitale patiënt, * Luchtvaarttechnieken voor de sleutelgatchirurgie, * Een waakhond voor proefpersonen, * Snel de nieren geproefd, * Boete voor wegblijvers, * De verkeerstoren van het AMC”

Nieuwsgierig geworden ? Het kwartaalschrift kunt u vinden in de (poli)klinieken van het AMC. Neem mee!

Voorgaande edities -> link

Vanaf donderdag 5 juni toont de Medische Bibliotheek werken van Shreyas de Jong, werkzaam bij Klinische Proteomics Groep AMC. De expositie wordt op 5 juni geopend door Gerty Casteelen, om 16.30 uur. Belangstellenden zijn van harte welkom. De tentoonstelling is te bezichtigen op maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur.

Medische Bibliotheek AMC, - lokatie K 0 218 - Meibergdreef 9  Amsterdam

Sinds Maxima, topvrouw bij uitstek, zowel de ondertekening van het handvest “Talent naar de top: Meer vrouwen aan de top voor het bedrijfsleven” als de Anna Reijnvaanlezing op 28 mei jl. bezocht in Amsterdam. Heb de berichtgeving over deze beide evenementen enigszins gevolgd. Bij de laatst genoemde bijeenkomst was ik aanwezig, niet als vrouw aan de top, maar gewoon als geïnteresseerde in het onderwerp patiëntveiligheid, want dat is hot, en als medewerker van het AMC,

Het blijkt dat Anna Reynvaan (topvrouw in haar tijd) het moet afleggen tegenover de nieuwsgaring over vrouwen aan de top. (TopBrainstorm is in mei 2007 opgericht om als aanjager de overheid, het bedrijfsleven en vrouwen zelf te stimuleren op structurele basis meer vrouwelijk talent aan de top te krijgen).

Nu is het natuurlijk wel zo dat als je oog door iets getrokken wordt het er ook eerder op valt. Maar eigenlijk blijken de vrouwen nog steeds niet door te (kunnen) stoten naar de top. In Mednet van 29 mei lees ik. VnVa (Vereniging van Vrouwelijk Artsen) wil meer vrouwen aan de top. “Sollicitatiecommissies kiezen nog vaak een man .. Vrouwen zijn nog steeds geen partij”.
Uit een recent onderzoek van Twijnstra en Gudde “Over de top”  blijkt dat twee op de tien jonge managers m/v géén carrière als topmanager in de Nederlandse zorgsector ambieert .
Vrouwen hoe pakken we dat aan?

Het is heel leuk om een prijs te winnen!

Wat ook erg leuk is om het effect van de “publiciteit” hieromtrent via de statistieken van het BidocBlog af te lezen. De dag waarop Spoetnik UBA de winnaar … bekend heeft gemaakt is tot nu toe mijn topdag geworden.

In het NRC van 27 mei 2008 staat het artikel ” Hoger op de ranglijst van Google”

Tegenwoordig helpt Google zelf bedrijven om hun score te verbeteren. Er is een speciale site voor opgezet, google.com/webmasters, en Matthew Trewhella (33) Google reist door Europa om de nieuwe aanpak te promoten.

Advies Trwhalla „Bouw je site voor mensen, niet voor zoekmachines.” Dat kan bijvoorbeeld door eenvoudige en leesbare webadressen te gebruiken en door duidelijke trefwoorden te hanteren. Als internetters een reis willen boeken zullen ze niet alleen zoeken op het woord ‘vakantie’ maar ook op ‘goedkope vluchten’, of juist ‘luxe reizen’.

NRC geeft daarnaast ook nog de volgende tips:

• Gebruik woorden waar mensen vaak op zoeken, zoals ‘goedkope vakantie’.
• Kies simpele webadressen die een bezoeker kan begrijpen, ingewikkelde adressen schrikken bezoekers af.
• Zorg dat beeld (foto’s en video) vergezeld gaan van metabeschrijvingen in html-tekst.
• Vermijd dynamische- of animatietechnologieën zoals Flash en Javascript voor de navigatie van de site: die kunnen zoekrobots niet lezen.
• Maak een sitemap aan in www.google.com/webmasters die de site gemakkelijk ontsluit. Het doorzoeken van de site kan via dit hulpprogramma ook juist voorkomen worden.
• Test of de site leesbaar is voor zoekrobots.
• Gebruik google.com/analytics om te testen hoe een site wordt gebruikt. „Het is saai, maar je ziet meteen resultaat.”

meer info NRC ->

Ja je bouwt voor mensen, maar de statistieken zijn toch wel heel leuk om te volgen!

26/05/08-S-gevoelens. Blij verrast ben ik dat het lot mij heeft aangewezen tot winnaar van de Spoetnikcursus. Driemaalscheepsrecht zo heeft de trekkingsmachine geoordeeld. Gelukkig heeft de jury in haar aankondigingsmail ook laten weten mij een “waardige” winnaar te vinden. Dat doet mij deugd.
Prettig dat de Spoetnik pagina nog tot 1 januari 2009 in de lucht blijft. Dan kan ik nog eens terugkomen op al die wetenswaardigheden in web 2.0. land.
Voorlopig gaat het Bidocblog als platform voor gezondheidszorg nieuwtjes, over en vanuit de gezondheidszorg door.

groeten, Marian Schumacher
AMC-MB/Bidoc te Amsterdam

21/05/08-Bidoc Leestafel. Onlangs stond in het NRC dat een UMC qua bedrijfsvoering te vergelijken is met een middelgroot beursgenoteerde onderneming.  Geen aandelenemissies, maar fondswerving dus. Het Erasmus Medisch Centrum heeft nu een nieuwe “aandelenmarkt” geopend. Het vraagt patiënten sinds enkele maanden een donatie. Het geld wordt gebruikt voor het aantrekken van jong medisch talent, verbetering van de zorg en wetenschappelijk onderzoek. Het ziekenhuis vraagt patiënten lid te worden van het Erasmus MC Vriendenfonds. Volgens een woordvoerder hebben de laatste maanden ongeveer 15.000 mensen zich in het ziekenhuis laten behandelen. Zo’n tachtig patiënten hebben zich aangemeld bij het fonds. Zij betalen 35 euro per jaar en krijgen daarvoor een magazine en uitnodigingen voor bijvoorbeeld lezingen over medische onderwerpen. De overheid verplicht ziekenhuizen de laatste tijd steeds meer om zelf financiering te zoeken voor zaken als wetenschappelijk onderzoek. Volgens het ziekenhuis past de donateursactie bij die ontwikkeling. Wanneer volgen de overige UMC’s ??
lees verder: ErasmusMCvriendenfonds.nl