Evidence Based Practice! Journal Club bewijst goede dienst.

Tegenwoordig heb je Journal clubs.  Vroeger refereerbijeenkomsten, mogelijk is het een kwestie van oude wijn in nieuwe zakken, maar het fenomeen sluit wonderwel aan bij de EBP gedachte. EBP is hot in de (para)medische wereld. Bij Evidence Based Practice (EBP) gaat het om klinische beslissingen op basis van het best beschikbare bewijs, in combinatie met de kennis en ervaring van de zorgverlener en de waarden en voorkeur van de individuele patiënt. De medische discipline richt zich al geruime tijd op rationalisatie van het klinisch handelen. Werd in het verleden vertrouwd op ervaring, traditie en gezag, tegenwoordig baseert de (para)medicus zich zoveel mogelijk op wetenschappelijk onderzoek. Bestaande en nieuwe medische interventies en strategieën worden tegenwoordig streng getoetst aan het beste onderzoek in de wetenschappelijke literatuur of worden onderworpen aan onderzoek volgens de gedegen methoden van de klinische epidemiologie. Aan de hand van de resultaten van deze onderzoeken ontwikkelen (para)medici nieuwe richtlijnen en dragen daarmee bij aan de kwaliteitsverbetering binnen de zorg en aan effectieve en doelmatige gezondheidszorg. (3)

Ook de verpleegkundige beroepsgroep wordt geschoold op het gebied van Evidence Based Practice. Verpleegkundigen staan niet bekend als “lezers”. In TvZ 1996(1) probeerde men de verpleegkundige te stimuleren, de vakliteratuur beter bij te houden. De titel “Artikelen lezen is ook werken”, geeft aan dat het een moeizame missie was. Vanuit de EBP gedachte is de vakliteratuur een belangrijke bron voor het (wetenschappelijke) bewijs voor het al of niet toepassen van een zinvolle behandeling/verzorging. Door de komst van EBP raakt literatuur(onderzoek) eindelijk ingeburgerd in de verpleegkundige samenleving.

In het Nederlands Tijdschrift voor Evidence Based Practice staat een aardig artikel: “Journal club, een goed idee voor implementatie van EBP”. Het artikel is geschreven door Hester Vermeulen (AMC), Corine Latour (HvA en Dirk Ubbink (AMC) .
De auteurs beschrijven de stimulerende werking van een Journal club voor EBP. Een Journal club, bestaat uit een aantal deskundigen, die een bepaalde (be)handeling aan de kaak stellen, of op zoek zijn naar een bewezen behandeling. Tijdens een Journal Club bijeenkomst bespreken één of twee verpleegkundigen of docenten Verpleegkunde een wetenschappelijk artikel met de overige collega’s. Ze hebben van tevoren de validiteit van het artikel kritisch beoordeeld, de resultaten nader beschouwd en nagedacht over de toepasbaarheid van het bewijsmateriaal in de praktijk. Gedurende een half of een heel uur presenteren zij hun bevindingen, waarna hun collega’s vragen kunnen stellen. Idealiter eindigt de bespreking met vragen over de relevantie van het bewijsmateriaal voor de eigen praktijk, een conclusie en een afspraak over eventuele aanpassingen in de dagelijkse praktijk of afspraken tot implementatie van een vernieuwing. (2 ).

Al eerder schreef ik een blogbericht over de Journal club: BioMed(Critically Commentary) : Journal club
Het artikel van Vermeulen, H, e.a. wilde ik graag onder uw aandacht brengen. Hopelijk beschikt u over het tijdschrift en/of werkt de link in uw (AMC) domein.

Bijl: Het vijfstapsproces van EBP (2)
1. Het formuleren van kritische en beantwoordbare vragen voortkomend uit een klinische onzekerheid.
2. Het op efficiënte wijze zoeken van relevante wetenschappelijke literatuur.
3. Het kritisch beoordelen van de validiteit en de resultaten van deze literatuur.
4. Het beoordelen van de toepasbaarheid van de resultaten in de klinische praktijk.
5. De evaluatie van de gevolgen van een gekozen handelwijze.

Noten:
(1). Artikelen lezen is ook werken. Arink, P. TVZ Tijdschrift voor Verpleegkundigen 106 (1996) 22, pp.668.
(2). Journal club een goed idee voor implementatie van EBP. Vermeulen, H., C. Latour, D. Ubbink. Nederlands Tijdschrift voor Evidence Based Practice 2009;2(april) pp. 18-21. link
(3). Evidence Based Practice-AMC link

2 reacties

Opgeslagen onder AMC, Evidence based, verpleegkundige, Verpleegkundigen

2 Reacties op “Evidence Based Practice! Journal Club bewijst goede dienst.

  1. Goed, idee, zo’n journalclub. Binnen de opleiding verpleegkunde is het een haat-liefde verhouding w.b.t. de EBP. Iedereen wil het, maar weinig lezen het, daar heb je denk ik wel gelijk in. Een probleem daarbij is denk ik dat opleiding en werkveld nog niet overeenkomen; tijdens een stage in een psych. ziekenhuis hadden co-assistenten en a(g)(n)io’s regelmatig bijeenkomsten waarin bepaald materiaal werd besproken, maar verpleegkundestudenten kenden iets dergelijks niet. Ook binnenschools is er, m.u.v. bijv. het tijdschrift EBP in de bibliotheek weinig facilitatie, alhoewel het in het eerste jaar v/d opleiding meer aandacht heeft gekregen. Ik zal je blogpost doormailen naar een van m’n docenten, eens kijken of we hierin iets kunnen gaan organiseren!

    p.s. tof blog! Ik vond het via Laika’s blog. You’re on my blogroll now 🙂

    • Faridi van Etten

      Beste Bram (en collega van bidocblog),

      Er zijn verschillende soorten ‘verpleegkundigen’; zo heb je de MBO-geschoolden, de HBO-verpleegkundigen en de verpleegkundig onderzoekers. De laatste 2 groepen ‘lezen meer’ (om het zo te zeggen).
      Bij de Hogeschool van Amsterdam zijn ze al een aantal jaren bezig met het onderwijzen van Evidence Based Practice aan verpleegkunde studenten. Ikzelf (ben werkzaam als clinical librarian voor verpleegkundigen in het AMC) geef ook al jaren les in literatuur zoeken, waaronder ‘Zoeken naar evidence voor verpleegkundigen’.

      Binnen het AMC is vorig jaar een project gestart (vanuit de groep ‘Kwaliteit en Proces Innovatie’ en de ‘Medische Bibliotheek AMC’ om het EBP-gedachtegoed te verspreiden. Het is namelijk zo, dat pas afgestudeerde HBO-verpleegkundigen veel kennis hebben van EBP, terwijl de verpleegkundige die al jaren werkzaam is in het ziekenhuis, deze kennis niet heeft. Door onderwijs te verzorgen in Evidence Based Practice en in zoeken naar evidence in de literatuur probeert het AMC dit op te lossen.

      In december 2008 was er een EBP-congres gehouden in Ede (door BSL), met veel presentaties over het onderwerp, waaronder ook één van mij over evidence zoeken. De presentaties in PDF-formaat staan op de site van de Medische Bibliotheek AMC of via BSL.
      Vr.groet,
      Faridi, f.s.vanetten@amc.uva.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s