Shared decission making: samen beslissen over het behandelplan.

Dat een deel van de patiënten steeds mondiger wordt, daar zijn dienstverlener en patiënt het vast over eens. Het nieuwe fenomeen dat daaruit voortkomt, is Shared decision making (SDM). 
Gezamenlijk besluiten hoe het (vervolg) behandelplan er uit gaat zien.

Het is niet meer de dokter die (alleen) beslist.

Deels moet het tegemoet komen aan de zorgbehoefte van de patiënt. Deels mag het de zorg ook goedkoper /efficiënter maken. Evidence wordt nog gezocht. Vanuit de wetenschappelijke verenigingen worden zogeheten ‘Verstandige Keuzes’ geformuleerd. Dit zijn evidence based aanbevelingen waarmee artsen en patiënten samen beslissingen kunnen nemen over de best passende behandeling voor deze individuele patiënt. 

“De opzet van het nieuwe zorgstelsel was om patiënten nauwer te betrekken bij hun behandeling. De verwachting was dat de zorg hiervan beter en goedkoper zou worden. De zorg zou dan immers beter aansluiten bij de persoonlijke behoefte en voorkeuren. Er zou minder onnodige zorg worden geleverd.  

‘Samen Beslissen’ gaat uit van het principe dat als patiënten goed geïnformeerd worden door artsen, ze samen voor hun situatie de meest verstandige behandeloptie kunnen kiezen. Het kostenaspect van een behandeling is een factor die kan meewegen, als de kwaliteit van zorg maar niet in geding is. Eind 2013 vroeg de NPCF patiënten hun ervaringen met ‘samen beslissen’ te melden. 70% van de 8200 deelnemers geeft aan dat het voor hen belangrijk is dat ze samen met de arts tot een keuze komen, nog eens 28% wilde dat soms.

Afhankelijk van de individuele situatie kunnen artsen en patiënten in de spreekkamer met elkaar de behandelopties doornemen: opereren (vaak duurder en risicovoller) of toch nog even afwachten. Hoe de beslissing uitvalt, zal van geval tot geval verschillen, als de arts en de patiënt maar samen tot een goed afgewogen besluit komen.  

Maar de praktijk is weerbarstig. ‘De werkelijkheid blijft achter bij de verwachtingen’, constateert Braat, hoogleraar voortplantingsgeneeskunde. De onevenwichtige relatie tussen arts en patiënt vormt een hindernis voor Shared decision making. Er is een asymmetrie wat betreft kennis. En patiënten voelen zich vaak kwetsbaar en zijn angstig. Participatie is ook niet altijd mogelijk bij bepaalde acute behandelingen. Verder zitten er in het zorgstelsel financiële prikkels die artsen aanzetten tot behandelen, aldus Braat. ‘Doen levert artsen geld op, praten niet.’ (bron: Zorgvisie 11/09/14) 

Ook het AMC omarmt de Shared decission making gedachte. Prof. Dawn Stacey uit Ottawa zal op 22 mei 2014, tijdens de 16e editie van de Anna Reynvaanlezing dieper op de gedachte SDM ingaan: “de beste patiënt is een goed geïnformeerde patiënt vindt zij. Zij ziet hierbij een belangrijk rol voor de verpleegkundige. Zij kunnen patiënten helpen te begrijpen wat de impact is van de verschillende behandelmogelijkheden. Zij staan aan het bed en kunnen de patiënt beter voorlichten.

“De belangrijkste vaardigheid die verpleegkundigen daarvoor moeten hebben, is een kritisch beoordelingsvermogen en talent om ingewikkelde kennis eenvoudig te vertalen. Stacey: “Kritisch kijken naar onderzoek en je bewust zijn van de verschillende manieren om wetenschappelijke evidence met de patiënt te delen. Wees je daarbij bewust dat een patiënt niet zo op de hoogte is als jij.”

Weer anderen zijn de mening toegedaan dat zonder harde uitkomstcijfers de patiënt niet serieus kan meebeslissen. Zij vinden dat Shared decision making, gedeelde besluitvorming, te gemakkelijk wordt neergezet als een kwestie van beter en anders communiceren. Maar het is veel meer dan dat. Om een goede afweging te kunnen maken tussen dat wat men wil bereiken en welke schade er eventueel optreedt, is het nodig dat behandelrichtlijnen elke bewering uitwerken in “numbers needed to treat en numbers needed to harm”. Verder is het belangrijk dat kwaliteitsindicatoren geen perverse prikkel opleveren. (Bron: Medisch Contact 2014: 67:15 (10 april)

 En onlangs kwam ik een “kennis” tegen. Hoe gaat het?” Nou buiten een aantal kleine ongemakken, die vaak een grotere impact hebben op je welbevinden dan de ziekte zelf, wel redelijk. Maar garantie. Ja, eh nee die krijg je niet. Je mag/moet zelf beslissen. Ze geven een slagingspercentage en dan moet je kiezen wat je wilt. Het leek mij een beperkte ‘sharing”.

De beslissing lag toch echt bij haarzelf en ja wat moet je kiezen. Man en kinderen zeggen doorvechten, doen. Maar ja het ging wel goed, maar als ze nou niet aan die chemo was begonnen, had het dan zoveel slechter met haar gegaan. Chemo is toch ook rommel in je lijf. 

Wie zal het zeggen. Het blijft een kwestie van kans berekenen.

 Overigens merkte ze op dat ze nooit geweten had dat ze zoveel (vage) kennissen had?

 Ik wens u allen beterschap.


 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder AMC, Arts, Dokter, Evidence based, Gezondheidsvaardigheden, klantgerichtheid, medisch handelen, Patientgerichtheid, verpleegkundige

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s