Categorie archief: Evidence based

Shared decission making: samen beslissen over het behandelplan.

Dat een deel van de patiënten steeds mondiger wordt, daar zijn dienstverlener en patiënt het vast over eens. Het nieuwe fenomeen dat daaruit voortkomt, is Shared decision making (SDM). 
Gezamenlijk besluiten hoe het (vervolg) behandelplan er uit gaat zien.

Het is niet meer de dokter die (alleen) beslist.

Deels moet het tegemoet komen aan de zorgbehoefte van de patiënt. Deels mag het de zorg ook goedkoper /efficiënter maken. Evidence wordt nog gezocht. Vanuit de wetenschappelijke verenigingen worden zogeheten ‘Verstandige Keuzes’ geformuleerd. Dit zijn evidence based aanbevelingen waarmee artsen en patiënten samen beslissingen kunnen nemen over de best passende behandeling voor deze individuele patiënt. 

“De opzet van het nieuwe zorgstelsel was om patiënten nauwer te betrekken bij hun behandeling. De verwachting was dat de zorg hiervan beter en goedkoper zou worden. De zorg zou dan immers beter aansluiten bij de persoonlijke behoefte en voorkeuren. Er zou minder onnodige zorg worden geleverd.  

‘Samen Beslissen’ gaat uit van het principe dat als patiënten goed geïnformeerd worden door artsen, ze samen voor hun situatie de meest verstandige behandeloptie kunnen kiezen. Het kostenaspect van een behandeling is een factor die kan meewegen, als de kwaliteit van zorg maar niet in geding is. Eind 2013 vroeg de NPCF patiënten hun ervaringen met ‘samen beslissen’ te melden. 70% van de 8200 deelnemers geeft aan dat het voor hen belangrijk is dat ze samen met de arts tot een keuze komen, nog eens 28% wilde dat soms.

Afhankelijk van de individuele situatie kunnen artsen en patiënten in de spreekkamer met elkaar de behandelopties doornemen: opereren (vaak duurder en risicovoller) of toch nog even afwachten. Hoe de beslissing uitvalt, zal van geval tot geval verschillen, als de arts en de patiënt maar samen tot een goed afgewogen besluit komen.  

Maar de praktijk is weerbarstig. ‘De werkelijkheid blijft achter bij de verwachtingen’, constateert Braat, hoogleraar voortplantingsgeneeskunde. De onevenwichtige relatie tussen arts en patiënt vormt een hindernis voor Shared decision making. Er is een asymmetrie wat betreft kennis. En patiënten voelen zich vaak kwetsbaar en zijn angstig. Participatie is ook niet altijd mogelijk bij bepaalde acute behandelingen. Verder zitten er in het zorgstelsel financiële prikkels die artsen aanzetten tot behandelen, aldus Braat. ‘Doen levert artsen geld op, praten niet.’ (bron: Zorgvisie 11/09/14) 

Ook het AMC omarmt de Shared decission making gedachte. Prof. Dawn Stacey uit Ottawa zal op 22 mei 2014, tijdens de 16e editie van de Anna Reynvaanlezing dieper op de gedachte SDM ingaan: “de beste patiënt is een goed geïnformeerde patiënt vindt zij. Zij ziet hierbij een belangrijk rol voor de verpleegkundige. Zij kunnen patiënten helpen te begrijpen wat de impact is van de verschillende behandelmogelijkheden. Zij staan aan het bed en kunnen de patiënt beter voorlichten.

“De belangrijkste vaardigheid die verpleegkundigen daarvoor moeten hebben, is een kritisch beoordelingsvermogen en talent om ingewikkelde kennis eenvoudig te vertalen. Stacey: “Kritisch kijken naar onderzoek en je bewust zijn van de verschillende manieren om wetenschappelijke evidence met de patiënt te delen. Wees je daarbij bewust dat een patiënt niet zo op de hoogte is als jij.”

Weer anderen zijn de mening toegedaan dat zonder harde uitkomstcijfers de patiënt niet serieus kan meebeslissen. Zij vinden dat Shared decision making, gedeelde besluitvorming, te gemakkelijk wordt neergezet als een kwestie van beter en anders communiceren. Maar het is veel meer dan dat. Om een goede afweging te kunnen maken tussen dat wat men wil bereiken en welke schade er eventueel optreedt, is het nodig dat behandelrichtlijnen elke bewering uitwerken in “numbers needed to treat en numbers needed to harm”. Verder is het belangrijk dat kwaliteitsindicatoren geen perverse prikkel opleveren. (Bron: Medisch Contact 2014: 67:15 (10 april)

 En onlangs kwam ik een “kennis” tegen. Hoe gaat het?” Nou buiten een aantal kleine ongemakken, die vaak een grotere impact hebben op je welbevinden dan de ziekte zelf, wel redelijk. Maar garantie. Ja, eh nee die krijg je niet. Je mag/moet zelf beslissen. Ze geven een slagingspercentage en dan moet je kiezen wat je wilt. Het leek mij een beperkte ‘sharing”.

De beslissing lag toch echt bij haarzelf en ja wat moet je kiezen. Man en kinderen zeggen doorvechten, doen. Maar ja het ging wel goed, maar als ze nou niet aan die chemo was begonnen, had het dan zoveel slechter met haar gegaan. Chemo is toch ook rommel in je lijf. 

Wie zal het zeggen. Het blijft een kwestie van kans berekenen.

 Overigens merkte ze op dat ze nooit geweten had dat ze zoveel (vage) kennissen had?

 Ik wens u allen beterschap.


 

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder AMC, Arts, Dokter, Evidence based, Gezondheidsvaardigheden, klantgerichtheid, medisch handelen, Patientgerichtheid, verpleegkundige

Huis- tuin- en keukenmiddelen in de ban: niet geschikt bij wondgenezing.

Rituelen doorbroken,

Dit is al vaker punt van aandacht geweest via het bidocblog.  

In het AMC, worden regelmatig door (verpleegkundig) onderzoekers rituelen aan de kaak gesteld via wetenschappelijk onderzoek. Die daarop hun kracht verliezen en sneuvelen.

Deze keer worden de effecten van Biotex, Badedas en Soda (oude huismiddeltjes) op wonden onderzocht.
Dit in verband met de ontwikkeling van de eerste evidence based richtlijn van acute wonden.

Deze wasmiddelen worden afgeraden. (Concept: Richtlijn Wondzorg (hfst. 2.5.)

“Het advies van de werkgroep is om geen ontsmettingsmiddelen te gebruiken voor het reinigen van acute wonden”.

De kans op infectie neemt toe. De genezing wordt vertraagd en het verweken (maceratie) van de huid wordt vergroot.

Dat schrijven Hester Vermeulen, Fleur Brölmann en Dirk Ubbink,  AMConderzoekers,  in het tijdschrift Nursing van juni 2013. 

Zij zijn betrokken bij de ontwikkeling van de richtlijn: Acute wondzorg: volwassenen en kinderen. 

De concept richtlijn hoopt deze zomer de status officieel te krijgen.

Kent u ze nog de reclames van toen:

  • Zo in mijn sas met  …..Badedas.
  • Waar over praten zij ….. Biotex

nostalgie

  • Voor een paar centen heel veel schoonmaken ….. Soda.

Richtlijn acute wondzorg.  (Concept)
De nieuwe richtlijn is interdisciplinair ontwikkeld volgens de AGREE-II methodiek, met experts uit alle relevante beroepsverenigingen – zoals Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN) en de Nederlandse Vereniging van Heelkunde (NVvH) – en subsidie van ZonMw en de NVvH. De richtlijn richt zich op vijf hoofdpunten in de wondzorg: reiniging, pijn, instructies, verbandmaterialen en organisatie, en is gebaseerd op het best beschikbare bewijs uit wetenschappelijke studies en overwegingen en meningen van experts. De richtlijn is bestemd voor alle intra- en extramuraal werkende zorgprofessionals die met wondzorg te maken hebben (bijvoorbeeld doktersassistenten, huisartsen, verpleegkundigen en specialisten). Het doel is meer uniformiteit en doelmatigheid te brengen in de Nederlandse (organisatie van) wondzorg, om zo de kwaliteit van zorg te verhogen” bron: Nursing

_________________________________________________

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder AMC, Evidence based, gezondheidszorg, medisch handelen, verpleegkundige, Verpleegkundigen, Zonder categorie

Evidence based zoeken.

Evidence-based medicine (EBM) is het expliciet, consciëntieus, en afgewogen toepassen van de resultaten van goed klinisch onderzoek in de klinische praktijk. Het praktiseren van EBM houdt een integratie in van de kennis uit onderzoek met de praktische ervaring van de (para)medicus om zo tot een optimale zorg te komen. Iedere behandelaar wordt overspoeld met een grote hoeveelheid informatie uit zeer diverse bronnen. In deze cursus zal worden uitgelegd hoe de traditionele aanpak van informatievoorziening door een interessante en inhoudelijk hoogwaardige manier van werken kan worden vervangen: evidence-based zoeken en selecteren.

De Medische Bibliotheek van het Academisch Medisch Centrum organiseert jaarlijks een cursus Evidence-Based Zoeken.

De cursus wordt gehouden op dinsdag 21 mei 2013 in het Academisch Medisch Centrum (AMC), van 10.00 -17.00 uur, Meibergdreef 9 in Amsterdam.

Doelgroep: Professionals uit alle sectoren van de gezondheidzorg die evidence-based medicine in de praktijk willen brengen, zoals artsen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten, diëtisten en medisch bibliothecarissen, clinical librarians, informatiespecialisten. Ook andere geïnteresseerden zijn welkom.

Organisatie:
Dutch Cochrane Centre 
Medische Bibliotheek AMC

 Voorkennis:
Ter voorbereiding op het zoekpracticum is het verplicht de online PubMed-zelfstudie van de Bibliotheek AMC door te nemen.
Zie:
http://info.amc.nl/mb/pubmed/

_________________________________________________

Aanmelden:
U kunt zich inschrijven via de volgende link: http://www.surveymonkey.com/s/EBMei2013

Na aanmelding ontvangt u een bevestiging van inschrijving.
Plaatsing is op volgorde van aanmelding.
Sluitingsdatum inschrijving: 23 april 2013.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder AMC, Bibliotheek, Evidence based

Het nieuwe zorgstelsel 2012?!

Veel commotie dezer dagen over het niet meer vergoeden van fysiotherapie voor reumapatiënten. Het zou niet Evidence Based zijn.
Het wel vergoeden van zogeheten ‘christelijke homotherapie’,  evidence?

Overigens heeft het Reumafonds een meldpunt geopend voor mensen met reuma die sinds 1 januari geen fysiotherapie meer vergoed krijgen vanuit de basisverzekering. Het Reumafonds wil dit jaar bijhouden hoeveel mensen vanwege de kosten gestopt zijn met fysiotherapie en welke gevolgen dit heeft voor hun dagelijks leven. Mensen met reuma die door de maatregel zijn getroffen, kunnen dit via een online-enquête kenbaar maken.

Maar het kan allemaal nog erger volgens de onderstaande persiflage op het zorgstelsel 2012.

  • De fysiotherapeut knijpt er tussenuit
  • De logopedisten zijn sprakeloos
  • De podotherapeut zit met kromme tenen
  • De KNO-arts krijgt een brok in de keel, voelt zich bij de neus genomenen wordt een oor aangenaaid
  • De oogarts ziet het somber in
  • De neuroloog krijgt er de zenuwen van.
  • De verloskundige ziet naweeën
  • De gynaecoloog baart het zorgen
  • De uroloog voelt aan zijn water dat dit niet goed gaat.
  • De anaesthesist is knock-out
  • De cardioloog aanschouwt het met bloedend hart
  • De dermatoloog krijgt er kippenvel van
  • De geriater ziet veel meer grijze haren
  • Voor de chirurg snijdt het mes niet meer aan beide kanten.
  • De hematoloog wordt het bloed onder de nagels vandaan gehaald
  • De gastro-enteroloog heeft er zijn buik vol van
  • De internist wordt binnenstebuiten gekeerd
  • De diëtiste kan geen pap meer zeggen.
  • De psychiater snijdt het door de ziel
  • Voor de apotheker is het een bittere pil
  • De tandarts ziet er geen gat meer in
  • Ziekenhuizen zijn DOT’jes*  hun prestaties worden voortaan beloond?

Oh ja, en de patiënt? Die is er goed ziek van!

* DOT is het verbeterde declaratiesysteem voor ziekenhuizen, datin 2012 is in gegaan. Daarin worden de ruim 30.000 bestaande DBC’s vervangen door 4.400 verbeterde DBCzorgproducten. DOT staat voor DBC’s op weg naar Transparantie. Met DOT wordt zowel het verbeterde DBC-systeem bedoeld als het proces van invoering. In DOT worden de DBC’s (diagnose behandelingscombinaties, de eenheden waarin wordt gedeclareerd) DBC-zorgproducten genoemd. meer info ->

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Evidence based, medisch handelen, Patientgerichtheid, zorgverzekering

PubMed, wie kent het niet?

Praktische handleiding PubMed; 3e editie is verschenen.

Dankzij de slimme met je meedenkende
zoekmachine PubMed  http://www.ncbi.nlm.nih.gov/PubMed 
 is iedereen in staat medisch wetenschappelijke artikelen op te sporen uit de Medline databank van de US National Library of Medicine, die via internet vrij toegankelijk is.

In het medische circuit zullen er niet veel mensen zijn, die nog nooit van PubMed hebben gehoord.
Gezien het Evidence Based Medicine (‘integratie van individuele klinische expertise met het best beschikbare bewijs uit epidemiologisch onderzoek’ Sackett*)
tijdperk in deze sector, is de drang  groot, om artikelen op te sporen, met het beste bewijs dat een (be) handeling (on)gewenst is.
Een zoekmachine als o.a. PubMed is daarbij onmisbaar.

Juist gebruik van een zoekstrategie in PubMed vergt enige training en/of een handzame wegwijzer.
De clinical librarians van het AMC geven al vele jaren PubMed cursussen.
Voortbordurend op de daarbij gebruikte syllabus ontstond het idee een handelseditie te gaan uitbrengen i.s.m. BSL. De eerste druk verscheen in 2004.  De initiatiefneemster van het boek , Marjan Loep, overleed helaas veel te jong in februari 2005.
Medeauteur van het eerste uur Faridi van Etten (AMC) en Rikie Deurenberg (CBO) hebben gezorgd dat de handleiding regelmatig werd geactualiseerd.

Inmiddels beleeft deze uitgave haar  3e herziene druk.

De veranderingen die Pubmed in oktober 2009 heeft doorgevoerd, was een goede opstap voor de auteurs Faridi van Etten en Rikie Deurenberg om te gaan werken aan een 3e herziene druk.

In dit geval is Pubmed de uitgever goed gezind, ofwel u als (toekomstige) gebruiker. Er zijn sinds de grote wijzigingen, geen aanpassingen meer geweest.

Het boekje is dus geheel up to date! 

Onderwerpen die worden behandeld:

  • Hoe formuleer ik een goede zoekvraag?
  • Op welke manieren kan ik in PubMed zoeken en welke zoekstrategie levert in mijn geval het beste resultaat op?
  • Hoe kan ik zoekresultaten vergroten of verkleinen?

  

Praktische handleiding PubMed: F. van Etten – Jamaludin, R. Deurenberg. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum,  2010,  3e druk. 158 blz.
verschijningsdatum  29-05-2010

_________________________________________________________________________

*Sackett DL, Rosenberg WMC, Gray JAM, Haynes RB, Richardson WS. Evidence based medicine: what it is and what it isn’t. BMJ. 1996;312:71-72.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder AMC, Bibliotheek, Evidence based, PubMed, Wetenschappelijk onderzoek

Dokterspraat, versus prietpraat.

Gezondheidszorg informatie gevonden op een website wekt meer vertrouwen dan de informatie die op een weblog wordt gepresenteerd.

Patiënten, familieleden gebruiken vaak de computer voor een (second) opinion.
Via de zoekmachine worden symptomen, ziekten e.d. ingevoerd.
Hetgeen doorgaans een wirwar aan url’s oplevert. Meestal wordt er geen ranking, over betrouwbaarheid van de zoekresultaten aangebracht. En waar kies je dan voor.

Het department of Communication Studies, College of New Jersey deed onderzoek naar het “feel good” effect van de presentatie van patienteninformatie:  Website versus Weblog.

Deelnemers aan de studie gaven aan dat ze meer vertrouwen hebben in informatie op de website.

Het idee dat een professionele redactie de site ondersteunt en toetst boezemt meer vertrouwen in. Dit verwondert mij niet.

In het AMC worden studenten en artsen getraind in het zoeken via evidence based bronnen naar literatuur. Het best beschikbare bewijs is alleen goed genoeg. Al lijkt een zoekactie in eerste instantie een simpele opdracht in de praktijk blijkt toch, dat het (literatuur)zoeken ook voor de dokter geen sinecure is. Goed dat er dan informatiespecialisten zijn die de ondersteunende hand kunnen bieden.

De interpretatie van de informatie is weer een tweede kunst. Critical appraisal, is het kritisch en systematisch lezen en beoordelen van de informatie.

Voor de patiënt is  het ook een kunst om de gevonden informatie te waarderen.

In Amerika is de term “Health literacy” uitgevonden.
Het vermogen tot lezen en schrijven van patiënteninformatie.

Bij een groot aantal laaggeletterden blijkt dat een groot probleem. Het verkeerd lezen van medicatievoorschriften, het niet opvolgen van doktersadviezen brengt gezondheidsschade. Het probleem doet zich vast in ons land ook voor.

Is er nog een prinses in het land om de laaggeletterden in ons land een patiëntenfolder voor te lezen.
Lekentaal, via een weblog of een You Tubefilm geeft naar mijn idee de patiënt, toch wel een zetje in de goede richting.

Toch iets om over na te denken!
Ach wat een prietpraat allemaal, op mijn blog.

Hier enig bronnenmateriaal:

  • Effects of Online Health Sources on Credibility and Behavioral Intentions. Yifeng Hu and S. Shyam Sundar. Communication Research 37(1) 105–132. Link
  • Health Literacy, eHealth, and Communication: Putting the Consumer First: Workshop Summary: Roundtable on Health Literacy; Institute of Medicine. NAP, 2009. 126 blz. Link
  • Stichting Lezen & Schrijven http://www.lezenenschrijven.nl
  • Critical appraisal is the process of carefully and systematically examining research to judge its trustworthiness, and its value and relevance in a particular context. Link

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder AMC, Bibliotheek, Evidence based, gezondheidszorg, internet, Web 2.0.

Evidence Based Practice! Journal Club bewijst goede dienst.

Tegenwoordig heb je Journal clubs.  Vroeger refereerbijeenkomsten, mogelijk is het een kwestie van oude wijn in nieuwe zakken, maar het fenomeen sluit wonderwel aan bij de EBP gedachte. EBP is hot in de (para)medische wereld. Bij Evidence Based Practice (EBP) gaat het om klinische beslissingen op basis van het best beschikbare bewijs, in combinatie met de kennis en ervaring van de zorgverlener en de waarden en voorkeur van de individuele patiënt. De medische discipline richt zich al geruime tijd op rationalisatie van het klinisch handelen. Werd in het verleden vertrouwd op ervaring, traditie en gezag, tegenwoordig baseert de (para)medicus zich zoveel mogelijk op wetenschappelijk onderzoek. Bestaande en nieuwe medische interventies en strategieën worden tegenwoordig streng getoetst aan het beste onderzoek in de wetenschappelijke literatuur of worden onderworpen aan onderzoek volgens de gedegen methoden van de klinische epidemiologie. Aan de hand van de resultaten van deze onderzoeken ontwikkelen (para)medici nieuwe richtlijnen en dragen daarmee bij aan de kwaliteitsverbetering binnen de zorg en aan effectieve en doelmatige gezondheidszorg. (3)

Ook de verpleegkundige beroepsgroep wordt geschoold op het gebied van Evidence Based Practice. Verpleegkundigen staan niet bekend als “lezers”. In TvZ 1996(1) probeerde men de verpleegkundige te stimuleren, de vakliteratuur beter bij te houden. De titel “Artikelen lezen is ook werken”, geeft aan dat het een moeizame missie was. Vanuit de EBP gedachte is de vakliteratuur een belangrijke bron voor het (wetenschappelijke) bewijs voor het al of niet toepassen van een zinvolle behandeling/verzorging. Door de komst van EBP raakt literatuur(onderzoek) eindelijk ingeburgerd in de verpleegkundige samenleving.

In het Nederlands Tijdschrift voor Evidence Based Practice staat een aardig artikel: “Journal club, een goed idee voor implementatie van EBP”. Het artikel is geschreven door Hester Vermeulen (AMC), Corine Latour (HvA en Dirk Ubbink (AMC) .
De auteurs beschrijven de stimulerende werking van een Journal club voor EBP. Een Journal club, bestaat uit een aantal deskundigen, die een bepaalde (be)handeling aan de kaak stellen, of op zoek zijn naar een bewezen behandeling. Tijdens een Journal Club bijeenkomst bespreken één of twee verpleegkundigen of docenten Verpleegkunde een wetenschappelijk artikel met de overige collega’s. Ze hebben van tevoren de validiteit van het artikel kritisch beoordeeld, de resultaten nader beschouwd en nagedacht over de toepasbaarheid van het bewijsmateriaal in de praktijk. Gedurende een half of een heel uur presenteren zij hun bevindingen, waarna hun collega’s vragen kunnen stellen. Idealiter eindigt de bespreking met vragen over de relevantie van het bewijsmateriaal voor de eigen praktijk, een conclusie en een afspraak over eventuele aanpassingen in de dagelijkse praktijk of afspraken tot implementatie van een vernieuwing. (2 ).

Al eerder schreef ik een blogbericht over de Journal club: BioMed(Critically Commentary) : Journal club
Het artikel van Vermeulen, H, e.a. wilde ik graag onder uw aandacht brengen. Hopelijk beschikt u over het tijdschrift en/of werkt de link in uw (AMC) domein.

Bijl: Het vijfstapsproces van EBP (2)
1. Het formuleren van kritische en beantwoordbare vragen voortkomend uit een klinische onzekerheid.
2. Het op efficiënte wijze zoeken van relevante wetenschappelijke literatuur.
3. Het kritisch beoordelen van de validiteit en de resultaten van deze literatuur.
4. Het beoordelen van de toepasbaarheid van de resultaten in de klinische praktijk.
5. De evaluatie van de gevolgen van een gekozen handelwijze.

Noten:
(1). Artikelen lezen is ook werken. Arink, P. TVZ Tijdschrift voor Verpleegkundigen 106 (1996) 22, pp.668.
(2). Journal club een goed idee voor implementatie van EBP. Vermeulen, H., C. Latour, D. Ubbink. Nederlands Tijdschrift voor Evidence Based Practice 2009;2(april) pp. 18-21. link
(3). Evidence Based Practice-AMC link

2 reacties

Opgeslagen onder AMC, Evidence based, verpleegkundige, Verpleegkundigen