Categorie archief: Gezondheidsvaardigheden

Shared decission making: samen beslissen over het behandelplan.

Dat een deel van de patiënten steeds mondiger wordt, daar zijn dienstverlener en patiënt het vast over eens. Het nieuwe fenomeen dat daaruit voortkomt, is Shared decision making (SDM). 
Gezamenlijk besluiten hoe het (vervolg) behandelplan er uit gaat zien.

Het is niet meer de dokter die (alleen) beslist.

Deels moet het tegemoet komen aan de zorgbehoefte van de patiënt. Deels mag het de zorg ook goedkoper /efficiënter maken. Evidence wordt nog gezocht. Vanuit de wetenschappelijke verenigingen worden zogeheten ‘Verstandige Keuzes’ geformuleerd. Dit zijn evidence based aanbevelingen waarmee artsen en patiënten samen beslissingen kunnen nemen over de best passende behandeling voor deze individuele patiënt. 

“De opzet van het nieuwe zorgstelsel was om patiënten nauwer te betrekken bij hun behandeling. De verwachting was dat de zorg hiervan beter en goedkoper zou worden. De zorg zou dan immers beter aansluiten bij de persoonlijke behoefte en voorkeuren. Er zou minder onnodige zorg worden geleverd.  

‘Samen Beslissen’ gaat uit van het principe dat als patiënten goed geïnformeerd worden door artsen, ze samen voor hun situatie de meest verstandige behandeloptie kunnen kiezen. Het kostenaspect van een behandeling is een factor die kan meewegen, als de kwaliteit van zorg maar niet in geding is. Eind 2013 vroeg de NPCF patiënten hun ervaringen met ‘samen beslissen’ te melden. 70% van de 8200 deelnemers geeft aan dat het voor hen belangrijk is dat ze samen met de arts tot een keuze komen, nog eens 28% wilde dat soms.

Afhankelijk van de individuele situatie kunnen artsen en patiënten in de spreekkamer met elkaar de behandelopties doornemen: opereren (vaak duurder en risicovoller) of toch nog even afwachten. Hoe de beslissing uitvalt, zal van geval tot geval verschillen, als de arts en de patiënt maar samen tot een goed afgewogen besluit komen.  

Maar de praktijk is weerbarstig. ‘De werkelijkheid blijft achter bij de verwachtingen’, constateert Braat, hoogleraar voortplantingsgeneeskunde. De onevenwichtige relatie tussen arts en patiënt vormt een hindernis voor Shared decision making. Er is een asymmetrie wat betreft kennis. En patiënten voelen zich vaak kwetsbaar en zijn angstig. Participatie is ook niet altijd mogelijk bij bepaalde acute behandelingen. Verder zitten er in het zorgstelsel financiële prikkels die artsen aanzetten tot behandelen, aldus Braat. ‘Doen levert artsen geld op, praten niet.’ (bron: Zorgvisie 11/09/14) 

Ook het AMC omarmt de Shared decission making gedachte. Prof. Dawn Stacey uit Ottawa zal op 22 mei 2014, tijdens de 16e editie van de Anna Reynvaanlezing dieper op de gedachte SDM ingaan: “de beste patiënt is een goed geïnformeerde patiënt vindt zij. Zij ziet hierbij een belangrijk rol voor de verpleegkundige. Zij kunnen patiënten helpen te begrijpen wat de impact is van de verschillende behandelmogelijkheden. Zij staan aan het bed en kunnen de patiënt beter voorlichten.

“De belangrijkste vaardigheid die verpleegkundigen daarvoor moeten hebben, is een kritisch beoordelingsvermogen en talent om ingewikkelde kennis eenvoudig te vertalen. Stacey: “Kritisch kijken naar onderzoek en je bewust zijn van de verschillende manieren om wetenschappelijke evidence met de patiënt te delen. Wees je daarbij bewust dat een patiënt niet zo op de hoogte is als jij.”

Weer anderen zijn de mening toegedaan dat zonder harde uitkomstcijfers de patiënt niet serieus kan meebeslissen. Zij vinden dat Shared decision making, gedeelde besluitvorming, te gemakkelijk wordt neergezet als een kwestie van beter en anders communiceren. Maar het is veel meer dan dat. Om een goede afweging te kunnen maken tussen dat wat men wil bereiken en welke schade er eventueel optreedt, is het nodig dat behandelrichtlijnen elke bewering uitwerken in “numbers needed to treat en numbers needed to harm”. Verder is het belangrijk dat kwaliteitsindicatoren geen perverse prikkel opleveren. (Bron: Medisch Contact 2014: 67:15 (10 april)

 En onlangs kwam ik een “kennis” tegen. Hoe gaat het?” Nou buiten een aantal kleine ongemakken, die vaak een grotere impact hebben op je welbevinden dan de ziekte zelf, wel redelijk. Maar garantie. Ja, eh nee die krijg je niet. Je mag/moet zelf beslissen. Ze geven een slagingspercentage en dan moet je kiezen wat je wilt. Het leek mij een beperkte ‘sharing”.

De beslissing lag toch echt bij haarzelf en ja wat moet je kiezen. Man en kinderen zeggen doorvechten, doen. Maar ja het ging wel goed, maar als ze nou niet aan die chemo was begonnen, had het dan zoveel slechter met haar gegaan. Chemo is toch ook rommel in je lijf. 

Wie zal het zeggen. Het blijft een kwestie van kans berekenen.

 Overigens merkte ze op dat ze nooit geweten had dat ze zoveel (vage) kennissen had?

 Ik wens u allen beterschap.


 

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder AMC, Arts, Dokter, Evidence based, Gezondheidsvaardigheden, klantgerichtheid, medisch handelen, Patientgerichtheid, verpleegkundige

Meer dan een leermomentje: Sterke verhalen uit het ziekenhuis.

Het Rathenau instituut geeft in het rapport: Sterke verhalen uit het ziekenhuis aan, dat ziekenhuizen meer werk moeten maken van sterke verhalen; ervaringsverhalen.

Hoe zorg je als ziekenhuis dat deze verhalen het borrelpraat stadium voorbij komen? Dat patiënten, cliënten daadwerkelijk hun bevindingen delen?  Hoeveel patiënten nemen echt de moeite als ze thuis zijn, vaak nog niet in prima conditie, om hun ziekenhuistory op papier of op de mail te zetten richting ziekenhuis. Op het moment dat je je weer fit voelt, denk je al gauw laat die reprimande of het compliment maar zitten. Je bent blij dat je weer tot de orde van de dag kunt overgaan.

Weg leermoment voor het ziekenhuis en leermoment voor de cliënt.

Kunnen moderne tools als apps prikkelen tot een ervaringswisselwerking tussen patiënt en ziekenhuis? Als ik op Twitter zoek wat er zoal over het AMC getwitterd wordt gaat het in 85 % van de gevallen om 112 meldingen of om oproepen om mee te kunnen rijden.

En eigenlijk vind ik dat de verhalen wel via een serieuzere uiting gewisseld mogen worden.

De: U maakt ons beter app van het MCH (Medisch Centrum Haaglanden) lijkt mij een prima tool. Er is ook een prima instructie filmpje bij.


Goede ideeën: hoe we cliënten op een sympathieke manier kunnen verleiden of geleiden tot het delen van hun verhaal zijn van harte welkom.

Geef uw reactie:


 

 

Over het Rathenau rapport

Ziekenhuizen moeten actief ervaringsverhalen van patiënten verzamelen, deze kunnen helpen om de kwaliteit van zorg te verbeteren.
25/03/14-Rathenau.De zorg in ziekenhuizen kan aanzienlijk verbeteren als er meer structureel wordt geleerd van de ervaringsverhalen van patiënten. Ziekenhuizen zouden het actief verzamelen van deze verhalen moeten inbedden in de kwaliteitszorg, om er systematisch van te kunnen leren. Dit concludeert het Rathenau Instituut in het rapport ‘Sterke Verhalen uit het Ziekenhuis’. Leren van patiëntenverhalen moet een belangrijk onderdeel van het beleid van ziekenhuizen worden. Dit onderzoek laat zien dat het voor patiënten niet altijd makkelijk is om hun stem te laten horen. Mensen zijn vaak helemaal niet zo mondig in het ziekenhuis. De onverwachte confrontatie met ziekte maakt dat mensen angstig zijn en niet altijd goed weten hoe zij zich op moeten stellen als patiënt en wat ze kunnen vragen of zeggen. Patiënten hebben bovendien een kennisachterstand ten opzichte van artsen. Ziekenhuizen zijn complexe, technologische organisaties die voor patiënten moeilijk te doorgronden zijn. Tegelijkertijd voelen veel patiënten een sterke behoefte om zelf regie te voeren over de zorg die zij krijgen. Bovendien ervaren patiënten dat zij deze regie ook moeten nemen. Zij willen of durven de verantwoordelijkheid voor de zorg niet alleen aan het ziekenhuis over te laten. Het blijkt vaak ook nodig om mondig te zijn in het ziekenhuis, om bijvoorbeeld fouten te voorkomen.  Rapport ->


 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder AMC, Gezondheidsvaardigheden, klantgerichtheid, Patientgerichtheid, Patientveiligheid, Ziekenhuizen

Gebroken tablet, soms een bittere pil-medicatieveiligheid.

Pillen zijn er in vele maten vormen, kleuren, doseringen, verpakkingen etc. 

De apotheek geeft keurig, op de verpakking, de dagelijkse dosering aan en op welke momenten van de dag je ze mag slikken en mogelijk zelfs breken. Alles voor de veiligheid en genezing van de patiënt.
Toch wil het bij het nemen van medicatie nog wel eens misgaan.
Medicatieveiligheid wordt meestal in één adem genoemd met patiëntveiligheid.

Nu las ik in de JAMA (2014;311(5):521. doi:10.1001/jama.2014.208)  onlangs een artikeltje over “Tablet splitting”.

Het komt inderdaad voor dat een tablet is voorzien van een breuklijn.

Volgens de JAMA is het gebruik van deelbare tabletten goedkoper. Is er een besparing te verwachten, dan wordt de patiënt doorgaans voorzien van hele pillen, die zij tot halfjes mag verwerken(zelfwerkzaamheid).

Dat het splijten van een tabletje vaak geen sinecure is wordt in de JAMA bevestigd. Het advies is dan ook, tabletje voor tabletje te breken.

Er bestaan geen richtlijnen voor geneesmiddelen die gehalveerd kunnen worden.

Je bent afhankelijk van de tabletsamenstelling, je gezichtsvermogen je kracht en je stabiliteit.

Dat niet iedereen over de handigheid beschikt op de breuklijn te splitsen kan een onjuiste inname van de dosis tot gevolg hebben.

 Advies:  géén pillen delen!

_______________________________________________

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Gezondheidsvaardigheden, Kostprijs, Patientgerichtheid, Patientveiligheid

Gezondheidsvaardigheden – Startpakket Lees en Schrijf! Gezondheid.

 Het lijkt zo gewoon dat iedereen zijn taal leest, spreekt en begrijpt, maar dat wat zo gewoon lijkt is het vaak niet.  

“In Nederland heeft 1 op de 10 volwassenen moeite met lezen en schrijven. Nog veel meer mensen hebben moeite informatie over gezondheid te lezen en te begrijpen, een gesprek te voeren met een arts of om juiste informatie te vinden.”

Wat je niet ziet, dat is er niet.  
Wat je leest, dat staat er niet, of je leest helemaal niet.

Langzamerhand komt men er achter dat in deze tijd mensen die, om welke reden dan ook, nooit of niet goed hebben leren lezen en schrijven een ernstige handicap hebben.
De gezondheidszorg wordt steeds complexer. Er worden hogere eisen gesteld aan de patient, die zelf ook hogere eisen stelt. Zelfmanagement ?!

Zij maken vaker gebruik van de zorg, verblijven langer in het ziekenhuis en gebruiken medicijnen vaak niet goed omdat de bijsluiters van medicijnen te ingewikkeld voor ze zijn. Naast de persoonlijke winst levert het uitbannen van laaggeletterdheid een jaarlijkse kostenbesparing op van naar schatting 20 miljoen euro op huisartsenzorg en 41 miljoen euro op ziekenhuiszorg, zo blijkt uit Nederlands onderzoek.

Moet een patient wel of niet nuchter zijn? Er staat wel iets over in, in de ontvangen folder van de (huis) arts.
Blijft vaak wel de vraag “wat is nuchter, hoe blijf ik nuchter?”

Om het belang van gezondheidsvaardigheden onder de aandacht te brengen, lanceerde de Stichting Expertisecentrum ETV.nl op 1 maart 2010 een nieuwe leermethode, bestaande uit een werkboek, een regionale televisieserie en een oefenwebsite.

Of je nu wel of niet goed kunt lezen. Het werkboek bevat voor iedereen handige weetjes.
Mogelijk dat er bij uw arts een exemplaar ter inzage licht.

Zo niet meer info via : www.leesenschrijf.nl

 promo

_____________________________________________________________________

Werkdefinitie van gezondheidsvaardigheden NIGZ
Het geheel van vaardigheden of competenties van een individu om mondelinge en schriftelijke informatie over gezondheid, zelfzorg en voorzieningengebruik
– te kunnen en willen verkrijgen,  begrijpen en toepassen 
– op een manier die bijdraagt aan een betere gezondheid van zichzelf en anderen.
– in diverse situaties en in verschillende rollen (patiënt, consument, verzorger, burger).

[bron: Werkdocument gezondheidsvaardigheden en diversiteit (Health Literacy) NIGZ Versie 27 april 2006. pdf]

_________________________________________________________________________

 www.lezenenschrijven.nl

Literatuur:

  • Laaggeletterdheid en beperkte: gezondheidsvaardigheden vragen om een antwoord in de zorg. Auteurs: Twickler, Th.B., E. Hoogstraaten, .A.Q. Reuwer, L. Singels, K.. Stronks en M. Essink-Bot.  Nederlands Tijdschr Geneeskd 2009;153:A250. pdf
  • U houdt de folder op zijn kop: laaggeletterd en chronisch ziek gaan moeilijk samen. Lutke Schipholt, I. Medisch Contact 2010;65:36 (9 sept) pp. 1749-1751. pdf

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Gezondheidsvaardigheden, patient